Τελ. ενημέρωση:

   10-Nov-2026
 

Αρχ Ελλ Ιατρ, 44(1), Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2027, 70-77

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Ανάπτυξη και στάθμιση μιας εξαιρετικά σύντομης κλίμακας
για τη μέτρηση της εξουθένωσης λόγω της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης:
Η κλίμακα Social Media Fatigue Scale-3 items (SMFS-3)

Α. Κατσιρούμπα,1 Ο. Κωνσταντακοπούλου,1 Ι. Μωύσογλου,2 Ο. Γαλάνη,3 Μ. Τσιαχρή,1 Π. Γαλάνης1
1Εργαστήριο Κλινικής Επιδημιολογίας, Τμήμα Νοσηλευτικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα,
2Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Λάρισα,
3Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Αθήνα

ΣΚΟΠΟΣ Η ανάπτυξη και η στάθμιση μιας εξαιρετικά σύντομης κλίμακας για τη μέτρηση της εξουθένωσης λόγω της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και πιο συγκεκριμένα της κλίμακας Social Media Fatigue Scale-3 items (SMFS-3).

ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Η εγκυρότητα κατασκευής της SMFS-3 εκτιμήθηκε με τις διορθωμένες συσχετίσεις των στοιχείων της κλίμακας, με τη συνολική της βαθμολογία και με την επιβεβαιωτική ανάλυση παραγόντων. Η συγκλίνουσα εγκυρότητα εξετάστηκε χρησιμοποιώντας τις κλίμακες Social Media Addiction Scale (BSMAS) και Patient Health Questionnaire-4 (PHQ-4). Η αξιοπιστία εκτιμήθηκε με τους συντελεστές Cronbach, Cohen's kappa και ενδοταξικής συσχέτισης. Εφαρμόστηκε η ανάλυση Receiver Operating Characteristic (ROC) για τον προσδιορισμό του καλύτερου διαχωριστικού ορίου για την SMFS-3, χρησιμοποιώντας την BSMAS ως κριτήριο αναφοράς.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Οι διορθωμένες συσχετίσεις των στοιχείων της SMFS-3 με τη συνολική της βαθμολογία και η επιβεβαιωτική ανάλυση παραγόντων επιβεβαίωσαν ότι η τελική έκδοση της SMFS-3 περιλαμβάνει τρία στοιχεία σε έναν παράγοντα. Η συγκλίνουσα εγκυρότητα της SMFS-3 ήταν εξαιρετική, καθώς διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ της SMFS-3, της BSMAS και της PHQ-4. Ο συντελεστής Cronbach's alpha για την SMFS-3 ήταν 0,762. Ο συντελεστής Cohen's kappa για τα τρία στοιχεία κυμάνθηκε στο 0,852–0,919 (p<0,001 σε όλες τις περιπτώσεις). Επί πλέον, ο συντελεστής ενδοταξικής συσχέτισης ήταν 0,986 (p<0,001). Έτσι, η αξιοπιστία της SMFS-3 ήταν εξαιρετική. Το καλύτερο διαχωριστικό όριο για την SMFS-3 ήταν το 10, γεγονός που δηλώνει ότι οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με βαθμολογία στην SMFS-3 ≥10 ήταν εξουθενωμένοι λόγω της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ενώ εκείνοι με βαθμολογία SMFS-3 <10 θεωρούνταν χρήστες με φυσιολογικά επίπεδα εξουθένωσης.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η SMFS-3 είναι μια μονοδιάστατη κλίμακα, δηλαδή έχει έναν μόνο παράγοντα και περιλαμβάνει τρία στοιχεία. Η SMFS-3 έχει εξαιρετική αξιοπιστία και εγκυρότητα. Η SMFS-3 είναι ένα σύντομο και εύχρηστο εργαλείο που μετρά τα επίπεδα εξουθένωσης λόγω της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε λίγα λεπτά. Η έγκυρη μέτρηση των επιπέδων εξουθένωσης λόγω της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με σύντομα και έγκυρα εργαλεία είναι απαραίτητη για την περαιτέρω κατανόηση των παραγόντων κινδύνου και των συνεπειών του συγκεκριμένου φαινομένου.

Λέξεις ευρετηρίου: Διαχωριστικό όριο, Εγκυρότητα, Εξουθένωση, Εργαλείο, Κλίμακα, Κόπωση, Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, «Σήψη» εγκεφάλου, Social Media Fatigue Scale.


© Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής