Θα παρουσιαστούν δύο επιλεγμένα άρθρα από το περιοδικό Rural and Remote Health, τα οποία δημοσιεύτηκαν τον Δεκέμβριο του 2025.
- Klemenc-Ketis, Z., & Mitrovic, D. (2017). Patients' use of and attitudes towards self-medication in rural and remote Slovenian family medicine practices: a cross-sectional multicentre study. Rural and remote health, 17(2), 3893. https://doi.org/10.22605/RRH3893
Σύντομη Παρουσίαση άρθρου
Το παρόν άρθρο εξετάζει την επικράτηση και τα χαρακτηριστικά της λήψης φαρμάκων χωρίς ιατρική επιμέλεια μεταξύ Σλοβένων ασθενών που επισκέπτονται απομακρυσμένα και υπαίθρια οικογενειακά ιατρεία. Στην πολυκεντρική αυτή διατομεακή έρευνα συμμετείχε δείγμα 371 ενήλικων ασθενών. Οι πληροφορίες συλλέχθηκαν με τη χρήση επικυρωμένου ερωτηματολογίου, το οποίο διανεμήθηκε μέσω Γ/ΟΙ.
Τα ευρήματα καταδεικνύουν τη μεγάλη συχνότητα της αυτοθεραπείας, καθώς το 80,9% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι την εφαρμόζει. Η πιο διαδεδομένη μορφή ήταν η χρήση μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, όπως βιταμίνες, ήπια αναλγητικά/ΜΣΑΦ, βότανα και αντιισταμινικά. Ορισμένοι από τους βασικούς λόγους αυθαίρετης λήψης φαρμάκων ήταν, για παράδειγμα, η αποφυγή επιβάρυνσης των προσωπικών ιατρών, η επιρροή από συγγενικά ή φιλικά πρόσωπα, καθώς και από τους φαρμακοποιούς, αλλά και η χρήση παλαιότερων, μη ολοκληρωμένων συνταγών.
Στην πράξη, τα άτομα αυτά επηρεάζονται κυρίως από φαρμακοποιούς και μέλη της οικογένειας, παρά τις δηλώσεις των συμμετεχόντων ότι εμπιστεύονται τον οικογενειακό τους ιατρό. Στατιστικά αναδείχθηκε ότι ασθενείς νεότερης ηλικίας, καθώς και ασθενείς με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο, είχαν μεγαλύτερη τάση για λήψη φαρμάκων χωρίς ιατρική επίβλεψη.
Εν κατακλείδι, η αυτοθεραπεία στην υπαίθρια Σλοβενία είναι αρκετά συχνή και χαρακτηρίζεται ως μέτρια ασφαλής. Παρά το γεγονός ότι οι ασθενείς γνωρίζουν τους πιθανούς κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από την αυθαίρετη χρήση φαρμάκων, συνεχίζουν να βασίζονται σε μη επαγγελματικές πηγές πληροφόρησης.
Σύντομα σχόλια επί του άρθρου
Τα συμπεράσματα του άρθρου είναι ιδιαίτερα συναφή με την ελληνική πραγματικότητα, όπου η αυτοθεραπεία είναι εξίσου διαδεδομένη, ιδίως στις αγροτικές και νησιωτικές περιοχές. Οι πολίτες που υπάγονται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας συχνά αυτοδιαχειρίζονται τα προβλήματα υγείας τους λόγω ελλείψεων και περιορισμένης πρόσβασης σε Γ/ΟΙ. Εδώ αναδεικνύεται η ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της ΠΦΥ μέσω της καθιέρωσης σταθερού προσωπικού οικογενειακού ιατρού, καθώς και μέσω της συστηματικής εκπαίδευσης των ασθενών.
____________________________________________________________________________
- Swan, W., Kilmartin, G., & Liaw, S. T. (2007). Assessment of readiness to prevent type 2 diabetes in a population of rural women with a history of gestational diabetes. Rural and remote health, 7(4), 802. https://doi.org/10.22605/RRH802
Σύντομη Παρουσίαση άρθρου
Το συγκεκριμένο άρθρο εκτιμά την ετοιμότητα για πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2) σε γυναίκες με προηγούμενο ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη κύησης (GDM). Ουσιαστικά, στόχος της έρευνας ήταν να αξιολογηθεί κατά πόσο οι συγκεκριμένες γυναίκες είναι πρόθυμες να υιοθετήσουν έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής (όπως διατροφή, άσκηση και απώλεια βάρους), προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης ΣΔ2 στο μέλλον. Πρόκειται για μελέτη η οποία πραγματοποιήθηκε σε αγροτικές και περιφερειακές περιοχές της Αυστραλίας και συμπεριέλαβε 53 γυναίκες με ιστορικό GDM. Η συλλογή πληροφοριών πραγματοποιήθηκε με τη χρήση email μέσω ενός ερωτηματολογίου, το οποίο έδωσε έμφαση στο θεωρητικό μοντέλο αλλαγής συμπεριφοράς (transtheoretical model).
Τα ευρήματα της έρευνας ταξινομήθηκαν σε δύο στάδια αλλαγής συμπεριφοράς (προ-ενεργό στάδιο και προετοιμασία/δράση), με απώτερο σκοπό να αξιολογηθεί κατά πόσο η γνώση και η επίγνωση του κινδύνου οδήγησαν ή όχι στην εφαρμογή προληπτικών μέτρων. Ένα αξιοσημείωτο ποσοστό παραμένει ακόμη στο προ-ενεργό στάδιο, τόσο όσον αφορά τη σωματική άσκηση όσο και τη διαχείριση βάρους. Οι γυναίκες αυτές παραμένουν παθητικές, γεγονός που αποδίδεται σε εμπόδια της καθημερινότητας, όπως οι αυξημένες χρονικές και οικογενειακές δεσμεύσεις, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις φροντίδας πολλών παιδιών, καθώς και η έλλειψη οικογενειακής υποστήριξης.
Από το αποτέλεσμα της έρευνας προέκυψε ότι οι γυναίκες αυτές έχουν επίγνωση των κινδύνων και των προληπτικών μέτρων, αλλά παραμένουν σε αδράνεια, με αποτέλεσμα να μην προχωρούν σε συστηματικές και απαραίτητες αλλαγές συμπεριφοράς.
Σύντομα σχόλια επί του άρθρου
Τα συμπεράσματα του άρθρου είναι ιδιαίτερα συναφή με την ελληνική πραγματικότητα, όπου η συστηματική παρακολούθηση των γυναικών με ιστορικό GDM παραμένει ανεπαρκής. Παρότι οι γυναίκες αυτές διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ΣΔ 2 μακροπρόθεσμα, συχνά δεν ενημερώνονται επαρκώς ούτε λαμβάνουν στοχευμένη προληπτική καθοδήγηση.
Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύεται η σημασία του προσωπικού ιατρού στην ΠΦΥ, ως βασικού φορέα ευαισθητοποίησης, πρόληψης και υποστήριξης για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ΣΔ2.
