Θα παρουσιαστεί ένα επιλεγμένο άρθρο από το BMC Primary Care, που δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 2025.

1. Cinza-Sanjurjo, S., Mazón-Ramos, P., Rey-Aldana, D., Gómez-Otero, I., Otero-García, O., Portela-Romero, M., Varela-Román, A., & González-Juanatey, J. R. (2025). Continuity of primary care and its impact on prognosis in patients with heart failure referred for cardiology consultation. BMC primary care, 26(1), 375. https://doi.org/10.1186/s12875-025-03083-7

Σύντομη παρουσίαση του άρθρου

Πρόκειται για μια μελέτη παρατήρησης από την Ισπανία, η οποία εξέτασε την συσχέτιση της συνεχιζόμενης φροντίδας υγείας στην ΠΦΥ με την πρόγνωση ατόμων με καρδιακή ανεπάρκεια (ΚΑ). 

Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν όλοι οι ασθενείς με ΚΑ μιας περιοχής 446.603 κατοίκων, οι οποίοι έλαβαν σύσταση για καρδιολογική εκτίμηση στο διάστημα 2010-2023 από τον πάροχο ΠΦΥ τους. Στο σύστημα υγείας της Ισπανίας κάθε άτομο εγγράφεται σε ένα ιατρό ΠΦΥ και το σύνολο των ατόμων που είναι εγγεγραμμένοι σε ένα ιατρό ΠΦΥ αναφέρεται στο άρθρο ως ένα μερίδιο (quota). 

Η συνέχεια στη φροντίδα υγείας είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό της ΠΦΥ που έχει συσχετιστεί στη βιβλιογραφία για το γενικό πληθυσμό με μικρότερη θνησιμότητα, λιγότερες νοσηλείες και επισκέψεις στα επείγοντα.

Η συνοχή στη φροντίδα υγείας (continuity of care) περιγράφεται με διάφορους τρόπους στη βιβλιογραφία, με κύριους εκπροσώπους δείκτες που εκφράζουν το ποσοστό των επισκέψεων ενός ατόμου στον κύριο πάροχο υγείας (π.χ. Bice-Boxerman Index, Usual Provider Continuity). Σε αυτή τη μελέτη οι ερευνητές όρισαν την συνοχή στην παρεχόμενη φροντίδα υγείας με ένα καινούριο τρόπο. Αυτός λαμβάνει υπόψη δύο παράγοντες: i. την εναλλαγή διαφορετικών ιατρών ΠΦΥ σε κάθε μερίδιο ατόμων και ii. τη μετακίνηση κάθε ιατρού ΠΦΥ σε διαφορετικά μερίδια. Έτσι ένας συμμετέχοντας θεωρήθηκε ότι ανήκει στην ομάδα σταθερής φροντίδας (Primary Care Physician stability group) όταν το μερίδιο στο οποίο ανήκει έχει μικρή εναλλαγή διαφορετικών ιατρών και επιπλέον ο ιατρός ΠΦΥ στον οποίο ανήκει έχει μικρή εναλλαγή σε διαφορετικά μερίδια ασθενών για την χρονική περίοδο που εξετάζει η μελέτη (13 έτη). Εάν ένα τουλάχιστον από αυτά δεν ισχύει, τότε ο συμμετέχοντας ανήκει στην ομάδα διακεκομμένης φροντίδας (Continuity of Care interrupted group).

Έτσι το δείγμα των ασθενών με ΚΑ χωρίστηκε σε άτομα που έχουν σταθερή φροντίδα στην ΠΦΥ (n=4.762) και σε άτομα που είχαν διακεκομμένη φροντίδα υγείας (n=1.137). Έγινε ανάλυση κινδύνου κατά Cox, για να εξεταστεί ο κίνδυνος νοσηλείας και θνησιμότητας ένα έτος μετά την σύσταση για καρδιολογική εκτίμηση. Μερικά ενδιαφέροντα αποτελέσματα είναι τα παρακάτω.

Όσον αφορά τους ασθενείς με διακεκομμένη φροντίδα υγείας, αυτοί είχαν:

• 42% μεγαλύτερο κίνδυνο για νοσηλείες για οποιαδήποτε αιτία (Εικόνα 1)
• 66% μεγαλύτερο κίνδυνο για θνησιμότητα από οποιαδήποτε αιτία (Εικόνα 2)

Όσον αφορά τους ασθενείς με σταθερή φροντίδα στην ΠΦΥ, αυτοί είχαν:

• 15% μικρότερο κίνδυνο για νοσηλείες για οποιαδήποτε αιτία (Εικόνα 1)
• 11% μικρότερο κίνδυνο για θνησιμότητα από οποιαδήποτε αιτία (Εικόνα 2)

Η μελέτη  καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στην κοόρτη 5.899 ασθενών με ΚΑ, που αντιστοιχεί στο σύνολο των ασθενών μιας περιοχής που έλαβαν σύσταση για καρδιολογική εκτίμηση στο διάστημα 2010-2023, η διακεκομμένη φροντίδα υγείας συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο νοσηλείας και θνησιμότητας. Από την άλλη αναδείχθηκε μία προστατευτική σχέση ανάμεσα στην σταθερή φροντίδα στην ΠΦΥ και τον κίνδυνο νοσηλείας και θνησιμότητας για αυτά τα άτομα.

Σύντομα σχόλια επί του άρθρου

Τα ευρήματα της μελέτης έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον αν αναλογιστούμε τις διαφορές του συστήματος υγείας της Ισπανίας σε σύγκριση με αυτό της Ελλάδας. Στην Ισπανία, η ΠΦΥ περιλαμβάνει κέντρα υγείας στελεχωμένα με Γ/ΟΙ, νοσηλευτές, φυσικοθεραπευτές και συχνά κοινωνικούς λειτουργούς και επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Κάθε ασθενής είναι εγγεγραμμένος σε έναν/μια Γ/ΟΙ και η ΠΦΥ έχει χαρακτηριστικά gatekeeping για την πρόσβασή σε εξειδικευμένη φροντίδα. Στη χώρα μας η ΠΦΥ είναι αρκετά διεσπασμένη και ένα μέρος της εκτελείται από ειδικούς ιατρούς, οι οποίοι αναλαμβάνουν το κομμάτι της ΠΦΥ που αναλογεί στην ειδικότητά τους. Επιπλέον, οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία στη χώρα μας έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ στην Ισπανία έχουν αυξηθεί. Οι παρακάτω αριθμοί αναδεικνύουν βασικές διαφορές των δύο συστημάτων υγείας:

Ένα σύστημα υγείας που επενδύει στη συνέχεια στη φροντίδα που παρέχεται από την ΠΦΥ είναι η βάση για την υγεία του πληθυσμού στη χώρα μας. 

Εικόνα 1 : Κίνδυνος νοσηλείας: Αναλογικός κίνδυνος και αντίστοιχα διαστήματα εμπιστοσύνης (Hazard Ratios, 95% Confidence intervals)

Εικόνα 2 : Κίνδυνος θνησιμότητας: Αναλογικός κίνδυνος και αντίστοιχα διαστήματα εμπιστοσύνης (Hazard Ratios, 95% Confidence intervals)

Λιονής Χρήστος: Είναι σημαντικό στη χώρα μας να ορίσουμε την συνέχεια (continuity) ή σταθερότητα (stability) στην φροντίδα υγείας και να την περιγράψουμε με όρους υπηρεσιών τόσο του γιατρού Γ/ΟΙ, όσο και της ομάδας υγείας (επαγγελματιών υγείας), που αναλαμβάνουν την υποστήριξη των συγκεκριμένων προσώπων, την εκπαίδευση που απαιτείται για την παροχή της φροντίδας αυτής και την αξιολόγησή της από τους ίδιους τους ασθενείς.